ประชุมผู้ปกครองปัญโญทัย56 ” ลูกของเราในช่วงรอยต่อของยุคสมัย “

Posted on


วันเสาร์ที่ 1 มิถุนายน ที่ผ่านมา โรงเรียนปัญโญทัยได้จัดการประชุมผู้ปกครอง ประจำปีการศึกษา 2556  เนื้อหาในคราวนี้ดูจะพิเศษแตกต่างจากทุกปีที่ผ่านมา  เพราะนอกจากเรื่องราวประจำที่แจ้งให้ทราบแล้ว  ปีนี้ยังมีประเด็นแนวคิดในเชิงยุทธศาสตร์สำคัญที่โรงเรียนตั้งใจปรับเปลี่ยนและต้องการย้ำให้พ่อแม่ได้รับรู้และมองไปในทิศทางเดียวกันกับโรงเรียน  ผมได้เรียบเรียงเนื้อหาที่รับฟังมาพร้อมทั้งได้เพิ่มเติมขยายความตามที่เข้าใจ  โดยแยกเป็นประเด็นตามKeyword สำคัญๆ  ดังนี้

พวกเราอยู่ในช่วงรอยต่อแห่งยุคสมัย ครูและโรงเรียนพยายามแสวงหาวิถีทางใหม่เพื่อดูแลลูกของเรา

Sketch64181556พวกเราทั้งผู้ปกครองและครูต่างก็เติบโตมาในการศึกษาและวัฒนธรรมแบบเก่า  และเรามีเด็กๆของเราที่เกิดมาในยุคสมัยของการเปลี่ยนแปลง  ที่จริงแล้วนับได้ว่าเราโชคดีที่ได้มีชีวิตอยู่ในช่วงรอยต่อของยุคสมัย ทำให้เรามองเห็นปัญหาที่กำลังเกิดขึ้น แต่ก็ยังสามารถยืนอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้

เรามาพบกันที่นี่ที่ปัญโญทัย ก็เพราะพวกเรามองเห็นว่า วิธีจัดการศึกษาแบบเก่าไม่สามารถนำมาใช้กับสภาพความเปลี่ยนแปลงของสังคมแบบใหม่ที่กำลังเกิดขึ้น

ที่พวกเราตื่นขึ้นมาเพราะเราต้องการหาวิถีใหม่ในการดูแลลูกของเรา  จึงเกิดคำถามว่าพ่อแม่ในสังคมยุคใหม่ จะเลี้ยงและดูแลลูกให้ผ่านอุปสรรคแห่งยุคสมัยใหม่ไปได้อย่างไร

การเดินทางตามเป้าหมายของพวกเรา โดยอยู่ท่ามกลางกระแสใหม่ๆ  และยอมรับในข้อเท็จจริงว่าสังคมกำลังเปลี่ยนไป แต่เราจะอยู่กับมันและพาลูกของเราเดินทางผ่านไปได้อย่างไร

คนที่ยังไม่ตระหนักถึงสิ่งที่เกิดขึ้นก็อาจยังคงไหลไปตามระบบการศึกษาแบบเดิมๆ ที่มีเป้าหมายปลายทางเพียงแค่การเข้ามหาวิทยาลัยให้ได้ แต่การศึกษาวอลดอร์ฟแบบที่เรากำลังจัดการศึกษาให้เด็กนั้น มีเป้าหมายไปไกลกว่าแค่การสอบเข้ามหาวิทยาลัย  การสอบเข้ามหาวิยาลัยเป็นแค่ทางเดินอันหนึ่งเท่านั้น   โรงเรียนปัญโญทัยตั้งใจให้การจัดการศึกษาเป็นไปเพื่อสอนเรื่องชีวิตกับเด็ก

นอกจากความเปลี่ยนแปลงของสังคมรอบข้างตัวเราแล้ว ตัวพวกเราทั้งพ่อแม่ ครู และโรงเรียนก็เปลี่ยนแปลงไปเช่นกัน จึงเกิดคำถามว่า ทั้งครูและพ่อแม่ ยุคใหม่นี้จะตั้งรับกับความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้อย่างไร

การมีประสบการณ์จริงของเด็กคือหนทางหนึ่งของการเตรียมรับกับความเปลี่ยนแปลง

ความเปลี่ยนแปลงแห่งยุคสมัยและความสมบูรณ์เพียบพร้อมของสิ่งต่างๆรอบตัวเด็ก ทำให้เด็กสัมผัสโลกแห่งความจริงน้อยลง หน้าที่ของเราคือการสร้างโอกาสเพื่อช่วยให้เด็กได้สัมผัสความจริงในชีวิตอย่างรอบด้าน

ความขาดแคลนที่เกิดขึ้นกับสิ่งต่างที่เด็กได้เข้าไปเกียวข้องด้วย  กลับเป็นข้อดีที่มันได้ช่วยเปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้อุปสรรค และรู้ด้วยว่าทุกอย่างต้องผ่านการฟันฝ่าด้วยตัวเอง  การที่ให้เด็กได้มีโอกาสลงมือกระทำ และแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง ช่วยให้เด็กได้ผ่านประสบการณ์จริง และมีวุฒิภาวะมากขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่เด็กในช่วงชีวิตต่อๆไป เมื่อเค้าเจอปัญหาที่ใหญ่ขึ้นในอนาคตเค้าจะสามารถมองหาหนทางแก้ไขอย่างมีสติ และรับมือกับเรื่องนั้นๆได้

ในปีนี้โรงเรียนปัญโญทัยได้เริ่มปรับกิจกรรมต่างๆที่ให้เด็กออกไปสัมผัสชีวิตจริงของโลกภายนอก แม้นว่าจะทำมาอยู่แล้วตลอดหลายปี แต่เพื่อรองรับกับสภาพปัญหาความเปลี่ยนแปลงที่มากขึ้น โรงเรียนได้เพิ่มความเข้มข้น และลงลึกในวิถีชีวิตจริงๆ อาทิเช่นการพาเด็กไปทำนา ก็ได้เพิ่มโอกาสให้เด็กได้พักอาศัยหลับนอน และใช้ชีวิตอยู่ในชนบทเหมือนชีวิตจริงๆของชาวบ้าน เพื่อให้เค้าซึมซับ วิถีของผู้คนที่โดยปกติแล้วเด็กไม่มีโอกาสเหล่านี้เลย เด็กจะได้เรียนรู้ความยากลำบาก การรู้จักปรับตัว หรือกิจกรรมงานปูพื้นไม้ทางเดิน  เด็กจะได้ทำงานตามความเหมาะสมของวัย ได้เข้าใจงานที่ช่างทำ ได้เข้าใจความยากลำบากของผู้คนในอาชัพต่างๆ  ได้ฝึกฝนกล้ามเนื้อ ได้ใช้ความพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมายให้สำเร็จ

การดูแลทางกายอย่างเหมาะสม

ความสุขทางกาย ที่พ่อแม่ทำให้ลูกได้อย่างหนึ่งคือการดูแลเรื่องอาหาร ประโยชน์ที่เราจะได้จากอาหาร มีทั้งคุณค่าทางโภชนาการจากอาหารที่เราได้เลือกสรร อีกทั้งการได้เป็นผู้ลงมือทำเป็นแบบอย่างแก่ลูก ซึ่งไม่ใช่แค่ทักษะในการทำอาหารที่ลูกได้รับ แต่ลูกยังเรียนรู้การทำงานและทักษะการแก้ปัญหาต่างๆ

การปกป้องทางกายแก่ลูกของเรา ควรใช้วิจารณญาณที่เหมาะสม  ไม่ควรมากหรือน้อยจนเกินไป การปกป้องเด็กมากไปทำให้เด็กบอบบางเกินไป  ความกลัวความเจ็บปวดจนเกินกว่าเหตุ  ความเจ็บปวดจากสิ่งต่างๆนั้นบางครั้งกลับเป็นการช่วยปลุกให้เด็กตื่นขึ้นเพื่อการเรียนรู้ใหม่ๆ

รอยประทับของความสุขทางใจ

กิจกรรมหรืองานเทศกาล รวมทั้งงานเฉลิมฉลองในโอกาสต่างๆ  ที่เกิดขึ้นรอบตัวเด็ก และโดยเฉพาะที่โรงเรียนจัดขึ้น ตั้งใจที่จะมุ่งเน้นไปที่เนื้อหาที่แท้จริงของเทศกาลนั้นๆ การที่เด็กได้มีส่วนร่วมอยู่ในเหตุการณ์แห่งความสุขนั้นๆ เป็นการสร้างความตราตรึงใจประทับไว้ในความทรงจำแก่เด็ก  ในภายภาคหน้าเมื่อเค้าเติบโตขึ้น และครั้งใดที่มีความทุกข์  ความประทับใจเหล่านี้จะถูกย้อนหวนมาระลึกถึง และจะมีส่วนช่วยแบ่งเบาความทุกข์ออกไปได้บ้าง

โรงเรียนปัญโญทัย ห้ามไม่ให้พ่อแม่ถ่ายรูปเด็กในกิจกรรมเหล่านี้  เพราะทุกครั้งที่ทำ ก็เท่ากับเข้าไปขัดขวาง การซึมซับความประทับใจในชั่วขณะนั้นของเด็กกับเหตุการณ์ ในเทศกาลที่กำลังดำเนินไปอย่างมีความสุข

พ่อแม่คือครูของลูก การลงมือกระทำของพ่อแม่คือการสอนลูก

ครูคือครูที่โรงเรียนของลูก นอกเวลาโรงเรียนแล้ว พ่อแม่คือครูของลูก ลูกเดินเหมือนใคร ทำทุกอย่างเหมือนใคร โดยที่พ่อแม่ไม่ได้สอน ลูกเลียนแบบทุกอย่างจากการกระทำของพ่อแม่ วิธีที่พ่อแม่เดิน คำพูดที่พ่อแม่ใช้พูด ทัศนคติที่พ่อแม่แสดงออกต่อสิ่งต่างๆ คำตำหนิกล่าวร้าย ความเอื้ออาทรช่วยเหลือผู้อื่น หรือการใช้เครื่องมือสื่อสารและเทคโนโลยี่ตลอดเวลา ลูกก็ย่อมอยากทำในแบบเดียวกัน ทุกสิ่งที่พ่อแม่ทำลูกจดจำทำตามโดยที่ไม่ต้องสอน ทุกสิ่งที่พ่อแม่พูดลูกมักได้ยินเสมอ

ดังนั้นถ้าเราในฐานะของพ่อแม่ที่ตระหนักว่าเราคือครูของลูก  หากเราต้องการทำสิ่งดีๆแก่ลูก ทุกๆสิ่งที่เราทำ เรากำลังสอนลูกไปด้วย ดังนั้นเราอยากให้ลูกเป็นเช่นไร เริ่มต้นได้ด้วยการกระทำของเรา

สิ่งดีๆจะเกิดขึ้นได้สำหรับลูก  เราเริ่มต้นได้โดยจากการที่เรารู้จักคิดถึงคนอื่น

สิ่งดีๆที่เกิดขึ้นในโรงเรียนปัญโญทัย รวมไปถึงในสังคม  จะเริ่มต้นได้จากการที่เราคิดได้ว่า เราจะคิดถึงคนอื่นได้อย่างไร  เราต้องสานสายใยความเอื้อาทรต่อกันและกัน   โดยเริ่มจากจากการเริ่มลงมือกระทำทันที ที่เราเห็นสิ่งใดที่ควรได้รับการพัฒนา ปรับปรุงริเริ่ม อย่าเพียงแค่แสดงความคิดเห็น ให้เริ่มด้วยการลงมือกระทำในทันทีด้วยตัวเรา

การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เริ่มได้ด้วยการเสนอตัวทำในสิ่งที่เราถนัดและทำได้ทันทีโดยเริ่มจากเรื่องเล็กๆ   เราต้องการคนที่ลงมือกระทำ โดยไม่คาดหวังผลต่อตัวเอง การกระทำเล็กๆแต่ละอย่างของเราจะเป็นลูกโซ่ชักนำไปสู่การกระทำที่เป็นประโยชน์อื่นๆต่อเนื่องกันไป

การกระทำที่เราในฐานะพ่อแม่ทำไปทั้งหลาย  ท้ายที่สุดจะกลายเป็นบทเรียนสำคัญและเป็นแบบอย่างแก่ลูกๆของเราตลอดเวลา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s