สภาวะสำนึกของเด็กกับการจัดเนื้อหาแต่ละชั้นเรียน

Posted on Updated on


ผลงานเด็กม.6ผมได้เข้าร่วมในกิจกรรมแลกเปลี่ยนพูดคุยของพ่อแม่ที่โรงเรียนปัญโญทัยกลุ่มหนึ่งจัดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้  มีคำถามบางอันที่น่าสนใจ  จึงขอนำมาลงไว้ที่นี่ด้วย ทั้งหมดเขียนจากความเข้าใจและความทรงจำแต่ก็น่าจะพอเป็นประโยชน์ได้ตามสมควร

สภาวะสำนึกของเด็กกับการจัดการศึกษา

เด็กจะมีสภาวะสำนึกที่แตกต่างกันไปตามวัย  การศึกษาวอลดอร์ฟให้การศึกษาที่สอดคล้องกับสภาวะสำนึกตามวัยของเด็ก

นั่นคือจุดเริ่มต้นที่การศึกษาวอลดอร์ฟทำความเข้าใจเด็กตามความเชื่อของมนุษยปรัชญาว่า เด็กวัยไหนเป็นอย่างไร มีสภาวะสำนึกเป็นเช่นไร เมื่อเข้าใจอย่างนี้แล้ว  จึงสร้างเนื้อหาบทเรียนที่เหมาะสมกับสภาวะนั้น ซึ่งจะช่วยให้เด็กได้เติบโตและเบ่งบานเต็มที่  เหมือนเป็นการเลือกอาหารให้เหมาะกับความต้องการด้านในของวัยนั้นๆ

ในชั้นเรียนของวอลดอร์ฟ  มีบทเรียนหลัก (Main Lesson)เป็นเหมือนตัวเดินเรื่องไปตลอดทุกช่วงเช้าของแต่ละวัน  ตัวบทเรียนหลักนี่เองจะเป็นส่วนที่เราจะสังเกตเห็นได้ง่ายที่สุด   และก็นับเป็นเรื่องที่น่าทึ่งมากทีเดียว ที่สไตเนอร์มองเห็นว่า วิวัฒนาการของสภาวะสำนึกของมนุษยชาติ ในแต่ละยุคสมัย นับแต่ที่โลกกำเนิดมา ผ่านยุคสมัยต่างๆ มาเรื่อย จนผ่านยุคอิยิปต์โบราณ กรีก โรมัน ยุคมืด  เรเนอซองค์  ปฎิวัติอุตสาหกรรม จนสู่ยุคโมเดิร์นเวิลด์ มีความสอดรับกันอย่างเหมาะเจาะกับวิวัฒนาการของสภาวะสำนึกของคนตั้งแต่วัยแรกเกิดจนเติบใหญ่  จนล่วงสู่บั้นปลายของชีวิต

ผมเคยได้ยินมาว่าสภาวะสำนึกของมนุษยชาติบนโลกของเราตอนนี้น่าจะเปรียบเหมือนกับ สภาวะสำนึกของคนในวัยประมาณ 40 ปี ( ตัวเลขอาจถูกผิดไปบ้าง ยังไม่มีเวลากลับไปค้นที่เคยบันทึกไว้ )

การจัดเนื้อหาการเรียนการสอนในแต่ละชั้นของเด็ก ก็คือการที่การศึกษาวอลดอร์ฟ เข้าใจก่อนแล้วว่าเด็กแต่ละช่วงอายุมีลักษณะอย่างไร เนื้อหาที่จะจัดสอนก็ควรจะไปเติมเต็ม ให้สภาวะสำนึกได้เจริญงอกงามไปด้วยเนื้อหาที่เหมาะสมกับวัยของเค้า

ก่อนจบบทความนี้ ผมได้ไปอ่านเจอข้อมูลเก่าๆที่จดบันทึกไว้หลายปีก่อนจากผู้บรรยายท่านหนึ่ง   เค้าให้คำจำกัดความ ของเนื้อหาในแต่ละชั้นเรียน ไว้เป็น Keyword สั้นๆแต่เข้าใจง่าย  เช่น

Grade 7     ม.1  Exploring

Grade 8     ม.2  Modern World

Grade 9     ม.3  Polarity / Contrast

Grade 10  ม.4  Process

Grade 11   ม.5  Analysis

Grade 12   ม.6  Synthesis

แต่อย่างไรก็ดี  การจัดเนื้อหามันก็คงไม่แข็งขืนแบบนี้เสมอไป เพราะยุคสมัยที่เปลี่ยนไป รวมทั้งด้วยวัฒนธรรมที่แตกต่างกันของแต่ละภูมิภาค  ดังนั้น ช่วงเวลาและอายุที่เหมาะสมของบทเรียนสำหรับแต่ละวัยจึงอาจแตกต่างกันไป

One thought on “สภาวะสำนึกของเด็กกับการจัดเนื้อหาแต่ละชั้นเรียน

    นิรนาม said:
    มีนาคม 29, 2013 ที่ 20:16

    ขอบคุณมากค่ะที่กรุณาบันทึกเรียบเรียง

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s