กระบวนทัศน์ของสังคม สถาปัตยกรรม และการศึกษาวอลดอร์ฟ

Posted on Updated on


ได้อ่านหนังสือเรื่อง คำความคิดสถาปัตยกรรม เขียนโดย หม่อมหลวงปิยลดา เทวกุล ทวีปรังษีพร มีอยู่ตอนหนึ่งที่พูดถึง พัฒนาการของทฤษฎีสถาปัตยกรรม ตามความในหนังสือว่า

ทฤษฎีสถาปัตยกรรมนั้นสะท้อนโลกทัศน์และกระบวนทัศน์ของสังคมในแต่ละช่วงเวลา อาจกล่าวได้ว่าขณะที่เรากำลังก้าวเข้าสู่สหัสวรรษใหม่ กระบวนทัศน์ของโลกกำลังมุ่งหน้ามาทางตะวันออก สู่การมองสิ่งต่างๆรอบตัว อย่างเป็นองค์รวม เป็นระบบนิเวศน์ ณ.จุดนี้ ถ้าเราลองนึกดู ว่าโลกของทฤษฎี ในช่วงแรกเป็นโลกของ เคมีย่างเข้าสู่ฟิสิกส์ ช่วงโมเดิร์นก็น่าจะเป็นโลกของฟิสิกส์ อย่างสมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องแรง เรื่องของเครื่องจักร ในขณะที่ช่วงปลายของโมเดิร์นที่ต่อกับยุคโพสต์โมเดิร์น โลกก็หันมาสู่ยุคของควอนตัมฟิสิกส์ ที่เป็นโลกของอนุภาคและคลื่น จนกระทั่งพัฒนาเป็นอิเลคโทรนิคส์และข่าวสารข้อมูลในช่วงโพสต์โมเดิร์น และในปัจจุบันก็เข้าสู่โลกของเทคโนโลยี่ และระบบนิเวศน์ เหมือนว่าเรากำลังหมุนไปหาโลกของชีววิทยาคล้ายดังเมื่อมนุษยชาติเพิ่งเริ่มต้นวิวัฒนาการ ก่อนเริ่มมีสถาปัตยกรรม ซึ่งตอนนั้น มนุษย์ โลก และจักรวาล ยังเป็นหนึ่งเดียว

อ่านแล้วทำให้นึกถึงความเชื่อที่ว่า สถาปัตยกรรม คือผลสะท้อนของสังคมในแต่ละยุคสมัยของมนุษยชาติ อย่างเช่นที่คน ในยุคโมเดิร์นหรือ ยุคอุตสาหกรรม มองว่า คนเหมือนกลไก ยุคนั้นเป็นยุคที่มองไม่เห็นความเป็นปัจเจกของคน สถาปัตยกรรม มีหน้าที่หล่อหลอมและปรับคนทุกคนให้มีรูปแบบชีวิตที่เหมือนๆกัน แบบอุตสาหกรรม อาคารในยุคนั้นจึงมีลักษณะเป็นกล่อง เป็นแท่ง สร้างได้ซ้ำๆกัน ด้วยวัสดุที่ผลิตมาในเชิง Mass Production

ส่วนแนวคิดมนุษยปรัชญาก็มีมุมมองว่า พัฒนาการทางสำนึกของมนุษยชาติตั้งแต่ในอดีตจวบจนปัจจุบัน (ตัวอย่างหลักสูตรวิชาประวัติศาสตร์เกรด5-8 ของการศึกษาวอลดอร์ฟ) สอดคล้องกับพัฒนาการในทางสำนึกของ คนเราแต่ละคน นับมาตั้งแต่วัยเด็ก และแนวคิดนี้ของมนุษยปรัชญาถูกนำมาเป็นแนวทางของการจัดการศึกษาวอลดอร์ฟ เช่นการกำหนดเนื้อหาที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอนแก่เด็กในแต่ละปี โดยอิงกับยุคสมัยของอารยธรรมโลก เช่นปีแรกๆ เด็กจะเริ่มเรียนรู้ จากนิทาน ที่มีเทพปกรณัม ต่างๆ ปีต่อๆมา ก็ค่อยๆเข้าสู่การเริ่มต้นของอารยธรรมของมนุษยชาติ เช่นอิยิปต์โบราณ ยุคกรีก มาถึง โรมัน กระทั่งมาสู่ยุคมืด(ยุคกลาง) ในช่วง ม.1 ซึ่งเด็กในวัยนีกำลังอยู่ในช่วงสับสนของความเปลี่ยนแปลงที่จะเข้าสู่ความเป็นวัยรุ่น ก็เช่นเดียวกับความเป็นไปในยุคมืด แล้วจนมาสู่ ยุคสมัยเรเนอซองค์ เรื่อยมาจนเข้าสู่ยุคปฎิวัติอุตสาหกรรม ในช่วงม.ปลาย เด็กก็เข้าสู่การเรียนรู้เทคโนโลยี่ และ ความคิดทางด้านนามธรรมมากขึ้น

ย้อนกลับมาที่เรื่องสถาปัตยกรรม เมื่อผ่านยุคสมัยแห่งความคิดแบบ Mass หรือแบบอตสาหกรรมแล้ว ตอนนี้มนุษย์เรากำลังหันทิศทางเข้าสู่ ความคิดแบบปัจเจกมากขึ้น ตัวสถาปัตยกรรมก็สะท้อนความคิดนี้เช่นกัน ว฿่งก็อย่างที่หนังสือ คำความคิดสถาปตยกรรม เขียนไว้ว่าตอนนี้เราหลังจากผ่านยุคเทคโนโลยี่แล้ว เรากำลังวนเข้าสู่โลกของชีววิทยา เหมือนเป็นการวนกลับไปสู่ยุคเริ่มต้นของวิวัฒนาการ ที่สมัยนั้น มนุษย์ โลก และจักรวาล ยังเป็นหนึ่งเดียวกัน

ลิงค์ตัวอย่างหนังสือ คำความคิดสถาปัตยกรรม

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s