นักเรียนม.5ปัญโญทัย กำลังเรียนรู้อะไร

ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ได้เข้าไปฟังนักเรียนม.6 ของโรงเรียนปัญโญทัย นำเสนอโครงงานของแต่ละคน  เด็กๆพูดในสิ่งที่ผมทึ่งอยู่หลายๆเรื่อง ตั้งแต่แนวคิดของแต่ละคนว่าทำไมถึงเลือกทำโครงงานนั้นๆ  รวมทั้งสิ่งที่เด็กแต่ละคนได้รับแง่คิดภายหลังจากการทำโครงงานของตัวเอง  หลายอย่างที่เด็กพูดออกมา ผมยังคิดไม่ได้ด้วยซ้ำ ผมไม่สามารถนำคำพูดที่เด็กๆพูดมาลงไว้ที่นี่ เพราะไม่แน่ใจว่าจะจำได้ครบถ้วนถ้อยคำหรือเปล่า แต่ก็รู้สึกประทับใจมาก แต่ในขณะเดียวกันก็รู้สึกเป็นห่วงกับลูกของตัวเองที่กำลังเรียนอยู่ในชั้น ม.5 ซึ่งปีหน้าก็ต้องเข้าสู่กระบวนการแบบเดียวกันนี้ แต่ผมก็ยังนึกไม่ออกว่าลูกของเราจะมีทัศนะคติหลายอย่างที่ตกผลึกได้อย่างนี้หรือไม่

แต่ความกังวลก็มาหายไปในตอนเย็นวันนั้น  มันมาเฉลยเมื่อตอนคุยกับลูกระหว่างทางกลับบ้าน  ในเรื่องการเรียนที่โรงเรียน  ลูกเล่าว่าในช่วงนี้  ครูได้มอบหมายให้เด็กแบ่งกลุ่มวิเคราะห์ว่าถ้าเกิดสงครามโลก แล้วหากมีคนอยู่10 คน ที่มีสาขาอาชีพและเงื่อนไขต่างๆกันไป  แล้วจำเป็นต้องเลือกแค่ 6 คน ควรจะเลือกใครดี คนเหล่านี้เช่น นักบัญชีที่ท้องแก่ วิศวกร พระ ดารา คนมีอายุมาก คนลักเพศ ฯลฯ  เด็กๆจะต้องถกเถึยงกันว่าคนไหนอาชีพไหนจะมีความสำคัญเพียงพอต่อการถูกรับเลือกในการช่วยสร้างโลกขึ้นมาใหม่    แบบฝึกหัดแบบนี้นี่เองทำให้เด็กได้มองสิ่งต่างๆอย่างลึกซึ้งมากขึ้นกว่าเดิมที่อาจจะฉาบฉวย  ได้พยายามมองคุณค่าของคนแต่ละคนในมุมองต่างๆ  ได้มองสิ่งต่างๆไกลกว่าแค่วัตถุหรือสิ่งที่ฉาบหน้า

แล้วเมื่อวานนี้ก็มีแบบฝึกหัดอันใหม่ ให้ลูกไปสัมภาษณ์คนประเภทต่างๆ โดยให้เลือกเฉพาะคนที่มีอายุมากกว่าลูก เช่น รปภ. พนักงานขาย หรือใครต่อใคร หลายคน คำถามที่ลูกได้รับมอบหมายให้ไปถามคือ คุณจะมีชีวิตอยู่ไปเพื่ออะไร   ผมเชื่อว่านอกจากสิ่งที่ผมได้รับฟังจากลูกคงเป็นแค่ส่วนน้อยนิด มันคงมีอีกมากมายหลายเรื่องที่โรงเรียนได้พยายามทำ เพื่อฝึกฝนเด็ก

แบบฝึกหัดเหล่านี้นี่เองที่จะช่วยบ่มเพาะลูกๆของเราให้มีมุมคิดที่ลึกซึ้ง ซึ่งก็คงเป็นไปตามแนวทางของการศึกษาวอลดอร์ฟที่ในวัยนี้ เค้าควรที่จะเริ่มคิดเป็นนามธรรม เริ่มมีอุดมคติ

ซึ่งที่สุดผมเลยไม่แปลกใจที่ได้เห็นสิ่งที่เกิดขึ้น ในการนำเสนอโครงงานของเด็ก ม.6 และก็เข้าใจได้ว่าลูกของผมก็คงจะถูกบ่มเพาะ จนเป็นอย่างที่ผมเห็นในวันสองวันที่ผ่านมา ส่วนจะมากน้อยแค่ไหน นอกจากครูแล้ว ครอบครัวของเราเองก็ต้องพยายามทำในแนวทางและสิ่งที่โรงเรียนแนะนำให้มากที่สุด